DNS CNAME Kaydı Nedir?

DNS CNAME kaydı, Domain Name System (DNS) altyapısının temel bileşenlerinden biridir ve web sitelerinin yönetiminde kritik bir rol oynar. CNAME, yani Canonical Name kaydı, bir alan adını (domain) başka bir alan adına yönlendiren bir alias (takma ad) mekanizmasıdır. Bu kayıt türü sayesinde, örneğin “www.ornek.com” gibi bir alt alan adını “ornek.com” ana alan adına veya tamamen farklı bir domaine işaret ettirebilirsiniz. CNAME kayıtları, DNS çözümleme sürecini basitleştirerek, birden fazla alt alan adının aynı IP adresine erişmesini sağlar. Bu makalede, CNAME kaydının ne olduğunu, nasıl çalıştığını, pratik kullanım adımlarını ve dikkat edilmesi gereken noktaları detaylı olarak ele alacağız. Kurumsal web yönetimi yapan profesyoneller için vazgeçilmez bir araç olan CNAME, altyapı maliyetlerini düşürürken esneklik kazandırır.

CNAME Kaydının Temel Yapısı ve İşleyişi

CNAME kaydı, DNS zone dosyasında “CNAME” türünde bir giriş olarak tanımlanır. Temel syntax’ı şu şekildedir: altalanadi.example.com. IN CNAME hedefalanadi.com. Burada “altalanadi” yönlendirilecek alias, “hedefalanadi.com” ise canonical (kanonik) isimdir. DNS sunucusu bir CNAME sorgusu aldığında, önce alias’ı çözer ve ardından hedefin A veya AAAA kaydını sorgular. Bu zincirleme çözümleme, TTL (Time to Live) değeriyle kontrol edilir; örneğin 3600 saniye (1 saat) olarak ayarlanırsa, önbelleğe alma süresi bu kadar olur.

CNAME’in gücü, dinamik değişikliklerde yatar. Hedef domainin IP adresi değişse bile, alias otomatik olarak yeni IP’ye uyarlanır. Ancak, apex domain (örneğin ornek.com) için CNAME kullanılamaz; çünkü root kaydı A kaydı gerektirir. Bu yapı, DNS hiyerarşisini korurken, yönetimsel sadelik sağlar. Pratikte, hosting sağlayıcı panellerinde (cPanel, Plesk gibi) bu kayıtlar grafik arayüzlerle yönetilir.

CNAME Kaydını Oluşturma Adımları

CNAME kaydını oluşturmak için öncelikle DNS yönetim panelinize erişmelisiniz. Adım adım rehber şöyle: 1) DNS sağlayıcınızın (Cloudflare, GoDaddy, AWS Route 53 gibi) kontrol paneline giriş yapın. 2) Zone editor veya DNS records bölümüne gidin. 3) “Add Record” butonuna tıklayın ve tür olarak CNAME seçin. 4) Name/Host alanına alias’ı girin (örneğin “blog”), Value/Target’a hedef domaini yazın (örneğin “ornek.wordpress.com”). 5) TTL’yi belirleyin; düşük değerler hızlı yayılım sağlar ama sunucu yükünü artırır. 6) Kaydı kaydedin ve değişikliklerin yayılmasını bekleyin (genellikle 5 dakika ile 48 saat arası).

• Örnek: “mail.sirketim.com” CNAME “gmail-sirketim-com.mx1.mailplug.com” olarak ayarlanırsa, e-posta trafiği doğrudan hedefe akar.
• Test için: nslookup veya dig komutunu kullanın; “dig blog.ornek.com CNAME” ile doğrulayın.

Bu adımlar, kurumsal ortamda script’lerle (API çağrılarıyla) otomatize edilebilir. Değişiklik sonrası, DNS propagation checker araçlarıyla global yayılımı izleyin. Hata durumunda, syntax kontrolü yapın; nokta (.) eksikliği yaygın sorundur.

CNAME Kullanım Alanları ve Örnekler

Alt Alan Adı Yönlendirmeleri

En yaygın kullanım, www gibi alt alan adlarını ana domaine yönlendirmedir. Örneğin, “www.firma.com” CNAME “firma.com” olursa, kullanıcılar her iki URL’den de siteye erişir. Bu, SEO açısından canonical URL’leri güçlendirir ve trafik dağılımını optimize eder. Kurumsal sitelerde, “dev.firma.com” CNAME “staging.herokuapp.com” ile geliştirme ortamına işaret eder; production’a geçişte sadece hedef değiştirilir. Bu yaklaşım, sıfır downtime sağlar ve bakım süreçlerini hızlandırır. Gerçek hayatta, e-ticaret firmaları sezonluk kampanyalar için “blackfriday.firma.com” CNAME “kampanya.awss3.bucket.com” kullanır.

CDN ve Üçüncü Parti Servis Entegrasyonu

CNAME, Content Delivery Network (CDN) entegrasyonunda vazgeçilmezdir. “assets.firma.com” CNAME “firma.akamai.net” olursa, statik dosyalar global edge sunucularından servis edilir. Benzer şekilde, analytics araçları için “track.firma.com” CNAME “www.google-analytics.com” ayarlanır. Örnek: Bir SaaS şirketi, “api.firma.com” CNAME “elb.amazonaws.com” ile load balancer’a bağlanır; trafik artınca ölçekleme otomatikleşir. Bu entegrasyonlar, latency’i %50’ye varan oranda düşürür ve güvenilirlik artırır. Uygulamada, SSL sertifikalarını hedef domainle uyumlu tutun; wildcard sertifikalar idealdir.

Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar ve En İyi Uygulamalar

CNAME zincirleri (chaining) sorun yaratabilir; örneğin A CNAME B, B CNAME C olursa sorgu gecikmeleri artar. Maksimum 10 zincir önerilir. Mail sunucuları (MX) ile çakışma önleyin; CNAME’li host’lar MX olamaz. Güvenlik için, DNSSEC etkinleştirin ve rate limiting uygulayın. En iyi uygulama: Düzenli audit yapın, eski kayıtları temizleyin. Performans testi için tools gibi DNSPerf kullanın.

Sonuç olarak, CNAME kayıtları DNS stratejinizin temel taşıdır. Doğru kullanıldığında, altyapınızı ölçeklenebilir ve yönetilebilir kılar. Kurumsal ekipler, bu kayıtları dokümante ederek geçiş süreçlerini sorunsuz hale getirsin. Uygulama yaparak ustalaşın ve web varlığınızı güçlendirin.